محمد حسين بن مهدى فراهانى
42
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
خوراك اهالى گيلان اغلب خوراك اهالى گيلان برنج و مرغ و ماهى و سبزى - آلات است . اقسام مرغهاى آبى و صحرايى و ماهيهاى بسيار ممتاز و سبزيهاى معطر خوب يافت مىشود . و نان كمتر صرف مىكنند مگر كسانى كه به عراق آمده و عادت به خوردن نان كرده باشند . دهاقين ابدا نان صرف نمىنمايند و استيحاشى از خوردن نان دارند . ميوهء گيلان در گيلان همه قسم ميوهجات هست سواى بادام و پسته كه به عمل نمىآيد . و مركبات آن خوب و فراوان است خاصه نقاطى كه سرما و برفش كمتر است از قبيل انزلى و رانكو [ ه ] . اما ميوههائى كه غير از مركبات در گيلان امتياز دارد منحصر به گوجه و امرود و به است . و باقلا و كاهوى گيلان بسيار خوب مىشود و تعريف دارد . علماى رشت حاجى مير عبد الباقى ، ملا محمد على امام جمعه ، آقا شيخ جواد [ و ] پسر « 22 » مرحوم حاجى ملا رفيع . اعيان رشت ميرزا محمد عليخان امين ديوان ، حاجى ميرزا نصير مشهور به طايفه ، كه از طايفهء حاجى سميع است . حاجى ميرزا نصير مشهور به حاجى حاكم از طايفهء حاجى سميع ، اكبر خان بيگلربيگى و اخوانش ، اولاد ميرزا عبد الوهاب مستوفى ، عبد الحسين خان پسر محمود خان ، حاجى محمد حسين معين التجار [ و ] محمد آقاى ملك التجار . دواير دول خارجى در شهر رشت از دول خارجه دو قونسول هست يكى قونسول روس و يكى قونسول انگليس . و قريب دو هزار ارمنى در شهر و اطراف است كه بعضى تبعهء دولت عليهء ايران و برخى تبعهء خارجهاند . دار الحكومهء گيلان و بلوكات آن شهر رشت دار الحكومه است و والىنشين و به جهت عمل بازار و غيره ، از جانب حكومت كل حاجى ميرزا نصير كه مشهور به حاجى حاكم است ، سالهاست حكومت شهر را دارد .
--> ( 22 ) - حاج ملا مهدى معروف به شريعتمدار و پدر حاج آقا رضا رفيع ( قائم مقام الملك ) .